Üye Panel
Kullanıcı Adı :
Şifre :
Kayıt Ol
Şifremi Unuttum
Tünel Yazılım Facebook'da
 
Tünel Yazılım Twitter'da
 
Son Dakika Haberleri
 
Sinemalarda Bu Hafta

 
COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ

Coğrafi Bilgi Sistemleri "Geographic information systems ( GIS )"  

Yeryüzünde hızla gelişen sanayi, teknoloji, nüfus gibi olguların beraberinde getirdiği sorunları, çeşitli yöntemlerle elde edilen istatistiksel ve konumsal veriler yardımıyla daha önceden tahmin ve analiz edilerek, giderilmesine kadar geçen süreç ve işlemler topluluğu olarak tanımlanır.

CBS dünya'yı bilgisayar ortamında avucunuzun içine almaktır.

Dünya üzerinde meydana gelen her olay bir mekana yani bir coğrafi konuma sahiptir. Yeraltı ve yer üstü su kaynakları, ormanlar, toprak tipleri, madenler, jeolojik oluşumlar, sulak alanlar, kurak alanlar, çöller, atmosfer olayları, bitki örtüsü, evcil veya yabani hayvanlar, arazi kullanımı, sit alanları, yerleşim yerleri, bunların nüfusları, sosyal, ekonomik ve kültürel durumları, çevre kirliliği, karayolu ve demiryolu gibi trafik kazaları, yangınlar, fabrikalar, ürün pazarları, su, kanalizasyon, elektrik, telefon şebekesi gibi altyapı tesisleri hep coğrafi konuma bağlıdırlar.

Yoğun nüfus artışı çevre kirliliği, orman kaynaklarının yok olması, meteorolojik olayların analizi, kent, çevre ve ulaşım planlaması, tarım alanlarının yok olması, içme suyu bulunamamasından kaynaklanan sıkıntılar; günümüzde en çok karşılaşılan her biri coğrafi özelliğe sahip olan problemlerdir.

 

Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS), bize bunlar ve bunlara benzer birçok problemin çözümünde kullanılmak üzere harita ve grafiklerin yapımında, senaryolar üretiminde, çeşitli çözüm yolları uygulanarak sonuçlarının tetkik edilmesinde yardımcı olmaktadır.

Coğrafi Bilgi Sistemi, dünya üzerinde karmaşık sosyal, ekonomik ve çevresel v.b. sorunların çözümüne yönelik büyük hacimli coğrafi verilerin; depolanması, işlenmesi, mekansal analiz ve sorgulamalar ve buna bağlı olarak çok çeşitli görüntüleme işlemlerini yapabilmek için geliştirilmiş donanım, yazılım ve yöntemler sistemidir.

CBS NERELERDE KULLANILIR?

CBS " Coğrafi Bilgi Sistemi ) Hayatın her evresinde kullanılabilir. Ancak Belirli başlıklar altında toplamak gerekirse;

  • ORMANCILIKTA 

          Orman teşkilatında yürütülen tüm kurumsal faaliyetlerde etkili biçimde kullanılabilir.

          Ormancılık geniş arazi parçaları üzerinde ve açık doğa şartlarında yapılan bir faaliyettir.

          Çoğu kez orman alanlarına ilişkin harita ve fotogrametrik altlıklara ihtiyaç duyulmaktadır.

          Ormancılığın “orman koruma ve yangınla mücadele”, “orman kadastrosu ve mülkiyet”, “ormanların planlanması ve amenajman”, “ormanların geliştirilmesi ve silvikültür” gibi faaliyet alanlarında CBS teknolojisi kullanılarak hizmetler daha süratli, ekonomik, kaliteli ve verimli şekilde yapılır.

  • SU KAYNAKLARI

​          Su kaynakları açısından kritik bir jeopolitik konumda bulunan ve su kaynaklarının geliştirilmesi için gerek orta gerekse büyük çaplı bir çok projenin yürütüldüğü ve geleceğe yönelik olarak planlandığı ülkemizde bu tür çalışmalarda CBS kullanımı giderek önem kazanmakta ve yaygınlaşmaktadır.

          CBS, su kalitesinin değerlendirilmesi ve yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının yönetimi gibi çözümlerin geliştirilmesinde oldukça güçlü bir araçtır. CBS, mevcut su kalitesi, akım gözlem, vb. hidrolojik ve çevresel veriler üzerinde gerek temel gerekse ileri seviyede analiz imkanları sunar.

  • ÇEVRE YÖNETİMİ

         ​İnsanların çevre açısından karşı karşıya kaldığı başlıca problemler; hava, su ve toprakların her geçen gün artan oranlarda kirlenmesi ve önemli bir kısmının kullanılamaz hale gelmesi, özellikle büyükşehir ve sanayi bölgelerinin çevre kirliliği sebebiyle yaşanamaz hale gelmesi, ozon tabakasının delinmesi, yerkürenin giderek ısınması, kanser ve benzeri hastalıkların artması, doğal kaynakların hızla tüketilmesi..vb. şeklinde sıralanabilir.
 
 Coğrafi Bilgi Sistemi, çevre kirliliğinin çözümünde ettkin bir şekilde kullanılabilir.

 Örneğin;
 

  •  Hava kalitesi yönetiminde,
  •  Hava kirliliği envanter çalışmalarında,
  •  Kirlilik haritalarının hazırlanması ve temiz hava planlarının hazırlanmasında
  •  Su kalitesi yönetiminde,
  •  Göl, nehir, denizlerde su kalitesi izleme çalışmaları ve kirlilik haritalarının hazırlanmasında;
  •  Atık yönetiminde,
  •  Atık depolama alanı için yer seçimi ve bu sahadan kaynaklanan kirlenmenin izlenmesinde,
  •  Çevresel problemlerin çözümünde,
  •  Çevresel Etki Değerlendirmesinde, çevre düzeni planlarının hazırlanması, çevre koruma alanları …vb.
  • TARIM

​         Uzaktan algılama teknolojisinin sağladığı yeryüzü kaynakları hakkındaki güncel bilgiler, cografi bilgi sistemleri teknolojisiyle bütünleşince tarim uygulamaları için alışagelmiş yöntemlere kıyasla üstünlük sağlamaktadir.
         Cografi Bilgi Sistemleri uydu görüntülerinin harita koordinatlarina dönüştürülmesinde, arazi kullanim haritaları oluşturulmasında, yanlış arazi kullanımlarına dikkat çekilmesinde ve bitki yetiştiriciliğine uygun agroekolojik zonların belirlenmesi çalışmalarında yardımcı olmaktadır.

  • MADENCİLİK FAALİYETLERİNDE

         Maddi değer olarak çok önem arz eden madenler ve minerallerin verimli bir şekilde kullanılmasında ve özellikle karar vericiler açısından daha hızlı ve güvenilir bir karara varmada Coğrafi Bilgi Sistemi mantığı ile oluşturulan yazılımlar çok güçlü bir araçtır.
         CBS madencilik sektöründe madenle ilgili bilgi sistemlerinin olusturulmasında, maden ocaklarının risk analizlerinin oluşturulmasında, maden yataklarının maden ile ilgili bilgilerinin toplanmasında (maden rezervi, hacmi, çıkarılma maliyeti, vb.), maden içi yol güzergâhlarının belirlenmesinde, maden havzasının 3B görselleştirme ve tematik haritaların elde edilmesinde etkili rol oynamaktadır.

  • METEOROLOJİDE

          ​Meteorolojik uygulamalarda veri analizi ve bu analizlerin son kullanıcıya kaliteli bir şekilde sunulması CBS ile yapılabilir.
 
          Aylık, mevsimlik ve yıllık sıcaklık analizleri, ısıtma ve soğutma gün dereceleri analizleri, iklim indisleri görüntüleme çalışmaları, iklim atlası çalışmaları, iklim sınıflandırmaları, tematik haritalarla istasyon sınıflandırma ve sorgulama çalışmaları, istasyonlardan alınan anlık verilerle, sıcaklık, ortalama yağış, ortalama nem haritalarının-meteorolojik ölçümlerin haritalarının oluşturulması, hava radarlarının yer seçimi çalışmaları, alansal çığ tahmin analizleri CBS uygulama alanlarına örnek olarak sıralanabilir.

  • ALT YAPI DA

​          Altyapı uygulamalarının birbiriyle bağımlı olması ve gelecek yıllarda kullanılabilmesi ile ilgili sorgulama ve analizler CBS ile yapılabilmektedir.

            Hızla artan nüfus ve kentleşmeyle birlikte artan enerji ihtiyacı, enerji dağıtım sistemlerinin daha sistematik çalışması gerekliliğini beraberinde getirmiştir.                      Böylesine karmaşık bir yapının işletilmesi, organize edilmesi, etkin bir şekilde kullanılabilmesi ve en önemlisi geleceğe yönelik planlamalarda isabetli karar verilebilmesi oldukça önemli bir gereksinimdir.

            Yerleşim birimlerindeki sürekli değişen dinamik yapıyı kontrol edebilmek için dinamik bir planlama gereklidir. Elektrik dağıtım, iletim ve üretim planlamasında ihtiyaç duyulan çok miktardaki bilgiyi kısa sürede ve güncel olarak elde edebilmek için CBS en uygun araçtır.

         Bir bölgenin doğal gaz hattı planlanırken, öncelikle bölgenin bina bilgilerinin elde edilmesi, halihazır haritasının oluşturulması ve mevcut diğer altyapıların halihazır haritaya işlenmesi gerekmektedir. Daha sonra o bölge için tatbikat projeleri tasarlanır ve bu projeye göre as-built planları araziye uygulanır.

  • ULAŞIM

​         Ulaşım sektöründe özellikle planlama ve organizasyon alanlarında mekana ilişkin uygulamaların bilişim ile entegrasyonu yapılarak akıllı ulaşım sistemleri ve navigasyon sistemleri gibi sistemler geliştirilebilir. CBS, ulaşım sistemlerinin yönetiminde, planlanmasında ve idaresinde kullanılır.

         Hava ulaşımında, havaalanı kullanım alanlarının düzenlenmesinde, terminallerin yönetiminde, uçuş güzergahlarının modellenmesinde ve takibinde, gürültü modellemeleri gibi konularda CBS kullanılır.

         CBS, karayollarının planlanmasında, dizaynında, inşaasının yönetiminde, yol güvenlik analizlerinde, trafik yoğunluğunu azaltmak ve trafik akışını düzenlemek üzere akıllı ulaşım sistemlerinin kurgulanmasında ve etkili bir şekilde yönetilmesinde, filo yönetimi, araç takip ve optimum güzergah planlamasında, liman idaresi ve deniz, demiryolu ulaşımının planlanmasında kullanılır.

        Ayrıca, karayollarının ve trafik işaretleri, lambaları, köprüler, kaldırımlar gibi yapıların detaylı, mekansal envanterlerinin tutulmasında CBS kullanılır.

  • SAĞLIK

​         Sağlık politikalarının belirlenmesi, bulaşıcı hastalıkların kontrolü ve önlemlerin alınması, ihbarı zorunlu hastalıkların risk haritalarının yapılması, içki, sigara ve madde bağımlılarıyla mücadele stratejileri, en çok sağlık hizmeti bekleyen bölgelerin belirlenmesi, genetik geçişli hastalıkların risk bölgelerinin tespiti, hangi bölgede sağlık personeline ihtiyaç olduğu, gelecekte nerelerin sağlık açısından denetleneceği, istenen yere en hızlı ve nasıl gidileceğinin belirlenmesi, temizlik prosedürlerinin hazırlanması, acil yardım elemanlarının ve ekipmanlarının yerleri ve istasyon bölgeleri, kaza bölgelerinin analizi, hasta dağılım analizi tespiti gibi alanlarda kullanılmaktadır.

  • SOSYO-EKONOMİK ve DEMOGRAFİK ANALİZLERDE 

           Sosyo-ekonomik ve demografik verilerin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve teknolojileri ile bütünleştirilmesi, nüfus ve demografiden, sağlık ve çevreye kadar birçok alanda planlama ve karar destek sağlamaktadır. İdari birimleri temsil eden konumsal verilerin istetistik bilgi ile birlikte analizi, yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası düzeyde sosyal ve ekonomik kalkınma hedeflerini desteklemektedir.
 
           CBS olanakları ile, veritabanlarında büyük hacimlerle saklanan verilerin harita ile ilişkilendirilerek verinin analizi, politika üretenler ve yöneticilerin yanısıra tarihçiler, sosyal bilimciler ve coğrafyacılara önemli katkılar sağlamaktadır.

 

 

 

Yorum Yaz
Ad-Soyad:
E-Mail :
Mesaj:
En fazla 500 karakter. 500 karakter kaldı.
Güvenlik:
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı.
Döviz Kurları

 
Gerekli Linkler

 
Tarihte Bugün